ایل گوران

ایل گوران از ایل‌های بزرگ ایران در گذشته باستان و حال بوده است مردم آن به گویش‌های گورانی سخن می‌گویند. که در شاهنامه فردوسی از آن یاد شده است. در گذشته کل منطقه کرمانشاه، طایفه‌های سنجابی، قلخانی و حتی از شمال تا نزدیکی کنگاور دینور از غرب تا نزدیکی خانقین جنوب تا ایلام و شرق رودخانه سیمره و مناطق وسیعی از کردستان، گوران نامیده می شده است.گورانی‌ها یکی از طوایف کرد هستند.در مورد معنی و ریشه‌یابی نام «گوران» اتفاق‌نظر وجود ندارد و نظریه‌های متفاوتی هست، مانند اینکه این اسم از "گبران" گرفته شده است و بعداً تغییر پیدا کرده است و یا اینکه از "گواران" به معنی خوش آب و هوا گرفته شده است. که دومی صحیح تر به نظر می‌رسد (هرچند که روشن نیست چگونه «گوران» معنی «خوش آب و هوا» پیدا می‌کند. معانی دیگر گوران: آتشین، وابسته به آتش و نام تیره‌ای آریایی. با توجه به این که آتش در نزد مردم گوران مقدس است، بنابراین به نظر می‌رسد که معنی سوم صحیح تر باشد. البته گوران در زبان کردی هم معانی دیگری دارد. > گوران > گوریان > که معنی لغوی فارسی آن به این ترتیب است. تغییر دهندگان > تغییر داده شده . و در کل به معنی کسانی است یک سری تغییرات اساسی در آنها به بوجود آمده باشد.(که ممکن است این تغییرات از لحاظ فرهنگ، دین، زبان، جغرافیا، یا... باشد). البته در حال حاضر عمده‌ترین تغییری که در این ایل بزرگ روی داده است.گوران جمع کلمه گورا به معنای بزرگ در زبان کردی است و معنی بزرگان می دهد. طایفه ای از گوران ها اکنون در منطقه سوادکوه - مازندران در روستایی به نام اوریم سکونت دارند از روی صحبت بزرگان گوران نزدیک به 200-300 سال است که به این منطقه آمده اند که بدلیل مهاجرت (تبعید ) به این مناطق با زبان طبری ( مازندرانی ) صحبت می کنند. نیز گروهی از گوران ها در منطقه طالقان (کرج) سکونت دارند.شهر گونه کان یا جونقان در چهارمحال بختیاری و همچنین گوره کان یا جورقان در استان همدان از هم نژادان مردمان گوران کرمانشاه هستند که در زمان صفویه و قبل از آن به همدان و شهرکرد تبعید شده اند.در ضمن منطقه ای در جزیره قشم به نام گوران می باشد.طایفه ای ازگوران هاکه معروف به کرانی که مخفف بچه های هانی میباشد. دراستان فارس شهرستان سپیدان بخش بیضاءروستای باباکوهک (کرانی )بانام خانوادگی گوران نیک بنیادمستقرمیباشندکه درزمانهای قدیم به این منطقه تبعیدشده اند.که این طایفه درقدیم قلعه دراین منطقه بنانموده اندکه به قلعه خانم منورمعروف است که این اثاراخیرا"موردتوجه میراث فرهنگی استان فارس قرارگرفته که درروزنامه خبراعلام نموده که این اث رمی بایدجزءاثارباستانی ثبت وقصدمرمت ان رادارد.که این قلعه توسط خانم منورکه زنی شجاو بهترین تیراندازواسب سوارکه مگویندازنوادگان کریم خان زندوهمچنین همسرحاج ابراهیم خان کرونی بزرگ این طایفه میباشدبناگردیده . در زبان لری جنوب لرستان که بسیار به زبان کردی ایلام نزدیک است به قبر(قور) گفته میشود وبه گبر(گوور) گفته میشود،ودر کل  به قبرهای باستانی قور گوور میگویندیعنی قبرگبر!

یورش اعراب و ویرانی شهر

پس از حمله اعراب به ایران به کرمانشاه شهر به کلی ویران شد و دیگر آبادی گذشته و شکوه باستانی‌اش را بازنیافت. هارون الرشید به کرمانشاه توجه داشت. ابن فضلان در سال ۳۰۹ هجری قمری از طرف مقتدر به ماموریت کرمانشاه رفت و شرح سفرش را در سفرنامه خود نوشته است. مسعر ابن مهلهل در سده چهارم از کاخهای باستانی شاهان ایران در کرمانشاه دیدن کرد و شرح ویران کردن آن توسط اعراب را نوشته است. اعراب نام کرمانشاه را به قرمسین-قرماشین تغییر دادند. ابن حوقل و اصطخری جغرافی دانان مشهور از کرمانشاه به عنوان شهری زیبا که آب فراوان و بناهای باستانی زیادی در خود دارد نام برده‌اند. لشکرکشی‌ها اعراب و نوادگانشان به صورت دهها بار تکرار شد و به مرور زمان آن شکوه و عظمت باستانی‌اش که شاهنشاهان ایران به آن داده بودند از دست داد.

پیش از تاریخ

کرمانشاه از لحاظ بقایای سکونت‌های پیش از تاریخ، یکی از مناطق بسیار غنی و مهم در ایران و غرب آسیا است. قدیمی‌ترین آثار سکونت بشر در کرمانشاه مربوط به پارینه‌سنگی قدیم است که شامل چند تبر دستی سنگی است که در منطقهٔ گاکیه و غرب هرسین یافت شده‌است. این آثار دست‌کم حدود ۲۰۰ هزار سال قدمت دارند. آثار مهمی از دوران پارینه‌سنگی در غارهای کرمانشاه کشف شده‌است که مربوط به دوره‌های پارینه‌سنگی میانی، پارینه‌سنگی جدید و فرا پارینه سنگی است. نخستین غاری که در ایران کاوش شد غار شکارچیان در بیستون کرمانشاه بود که تنها بقایای استخوانی انسان نئاندرتال در ایران در آن کشف شده‌است. آثار سکونت نئاندرتال‌ها همچنین در سایر غارهای بیستون -همچون غار مر تاریک و غار مر آفتاب- کشف شده‌است. در غارهای شمال شهر کرمانشاه مثل قبه و دو اشکفت نیز ابزارهای سنگی این دوره یافت شده‌است. از دورهٔ پارینه‌سنگی جدید و فراپارینه‌سنگی نیز آثاری در غارهای مرخریل و کولیان کشف شده‌است.

سراب نیلوفر

سراب (دریاچه) نیلوفر در بیست کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه، در ابتدای منطقه سنجابی و در دامنه کوه کماجار قرار دارد. این سراب بزرگترین سراب کرمانشاه می باشد و به صورت استخر وسیعی، مملو از گل های نیلوفر است. غنچه ها و برگ های این گل ها سر از آب بر آورده و سطح وسیعی از سراب را پوشانده است. در سال های اخیر جهت رفاه بازدیدکنندگان در اطراف این سراب، تأسیسات و پارکی احداث شده است. این سراب دارای پارکینگ شبانه روزی است و خانواده های شهرستانی می توانند در صورت تمایل شب را آنجا سپری کنند. ضمنا وجود قایقهای پدالی اینجا را دیدنی تر کرده و حفظ امنیت خانواده ها در اونجا با نیروی محترم انتظامی است. طبق داستانهای قدیمی کرمانشاه گنجینه ای از خسرو پرویز شاه ساسانی در کف این سراب وجود دارد . عمق بعضی از جاهای این سراب به بیش از ۳۲ متر ثبت شده و دارای غارهای زیر زمینی هم هست

غار قوری قلعه

غار قوری قلعه در شهرستان پاوه در کیلومتر 86 جاده کرمانشاه به پاوه و در 25 کیلومتری شمال شهر جوانرود در دیار زیبای اورامانات در نزدیکی شهر پاوه (شهر هزار ماسوله ) مشتاقان شاهکارهای طبیعت را به خود فرا می خواند . این غار در دامنه کوه شاهو و در یکی از کوهستانی ترین مناطق ایران واقع شده است. دره ای که غار قوری قلعه در آن قرار دارد از زیباترین دره های استان است که از ویژگی های جنگلی خاص و چشمه سارهای بی شمار با چشم اندازهای حیرت انگیز و جذاب برخوردار است. وجود جنگل های متراکم با گونه های بلوط، انجیر کوهی، آلبالوی کوهی، بادام وحشی و همچنین حیواناتی چون گرگ، روباه، خوک، خرگوش ، کل و بز در اطراف این غار، زیبابی خاصی به آن بخشیده است غار قوری قلعه بنا به تحقیقات بعمل آمده به عنوان بزرگترین غار آبی آسیا لقب گرفته است . این غار علاوه بر گردشگرانی که برای تفریح مراجعه می کنند مکان مناسبی برای گروههای غارنوردان پژوهشگران زمین شناسان و گروههای دیگر می باشد . در این محوطه تفریحی امکانات رفاهی برای گردشگران و بازدیدکنندگان در نظر گرفته شده است. منطقه قوری قلعه دارای آب و هوای معتدل است و معمولا بین 252 تا 305 روز در سال دمای بالای صفر درجه (دمای داخل غار۷ تا ۱۱ درجه) دارد. رطوبت نسبی آن 89 درصد است که این شرایط باعث شده در تمام فصول سال گردشگران به راحتی بتوانند از آن بازدید نمایند.

طاق بستان

محوطه تاریخی طاق بستان در دامنه کوهی به همین نام و در کنار چشمه ای در شمال شرقی حاشیه کنونی شهر کرمانشاه واقع شده است دراین محوطه ، آثاری از دوره ساسانی وجود دارد که شامل سنگ نگاره اردشیر دوم و دو ایوان سنگی بنام های ایوان کوچک و بزرگ است . ایوان کوچک در سمت چپ سنگ نگاره ادشیر دوم و ایوان بزرگ در سمت راست ایوان کوچک قرار دارد .یاحان ، مورخین و جغرافی نویسان دوره اسلامی ضمن توصیف سنگ نگاره های طاق بستان ، از این محوطه با نام های متفاوتی یاد کرده اند ، بطوریکه ابن فقیه و ابن رسته این مکان را « شبدیز » و یاقوت آن را « قصرشیرین » نامیده است ، همچنین حمدالله مستوفی آنجا را « طاق وسطام » عده ای دیگر آن را « طاق بهستون » ، « طاق بیستون » و « تخت بستان » نامیده اند . اهالی محل نیز محوطه را با نام « طاق وسان » و « طاق بسان » می شناسند زیرا « سان » در لفظ محلی به معنی سنگ است و به این ترتیب « طاق وسان » یعنی طاقی که در سنگ کنده شده است . امروزه نیز در اکثر محافل ایران شناسی از این مکان با نام « طاق بستان » یاد می شود .

نوروز

اگر چه یادمان می رود که عشق تنها دلیل زندگی است اما خدا را شکر که

نوروز هر سال این فکر را به یادمان می آورد.پس نوروزت مبارک که سالت

را سرشار از عشق کند.